Thursday, March 4, 2010

ห้องสมุดในฝัน


ทุกวันนี้ ท่านทั้งหลายได้เข้าห้องสมุดกันบ้างหรือเปล่าครับ?

สมัยที่ยังเป็นนักเรียนนักศึกษา หลายคนไม่ค่อยเข้าห้องสมุด จนครูอาจารย์มักดุว่าเด็กๆไม่สนใจอ่านหนังสือหนังหา แต่ส่วนหนึ่ง ต้องยอมรับว่าบรรยากาศของห้องสมุดก็มีผลต่อการดึงดูดให้คนเข้าไปใช้ด้วย

ห้องสมุดในสถาบันการศึกษาหลายที่ สิ่งที่มีอยู่คู่กันเสมอคือบรรณารักษ์ดุๆ พูดจากประสาคนไม่เป็น ต้องด่าก่อนถึงจะเริ่มบทสนทนาได้ นี่เป็นสิ่งหนึ่งที่ผมมองว่า "ทำลายแรงบันดาลใจ" (discourage) การเข้าห้องสมุดของเด็กๆอย่างมาก

ทีนี้พอโตมาแล้ว ยังมีห้องสมุดสาธารณะหลายแห่งให้เข้าไปใช้กันได้ บางแห่งเป็นห้องสมุดเอกชน ต้องเป็นสมาชิกถึงจะเข้าได้ หรือมิฉะนั้นก็ต้องเสียค่าเข้า


ผมเองมีห้องสมุดที่ชอบอยู่หลายแห่ง อาจจะตรงกับใจใครบ้างกี่มากน้อย ลองมาแชร์กันนะครับ

1. ห้องสมุดมารวย ตลาดหลักทรัพย์

เมื่อก่อนที่นี่เป็นห้องสมุดในฝันผมเลยทีเดียว หนังสือหนังหามากมาย บรรยากาศน่านั่ง เดินทางสะดวกด้วยรถไฟใต้ดิน แถมเป็นหนังสือเกี่ยวกับธุรกิจและการลงทุนแทบทั้งหมด จึงเข้าทางผมอย่างมาก แถมยังมีมุมกาแฟ มีร้านหนังสือ (ตอนนี้เป็นร้านของซีเอ็ดแล้ว)

ช่วงหลังๆเริ่มไปที่นี่น้อยลง เพราะหลังจากเปิดมาระยะหนึ่ง คนก็มามากขึ้นๆ บรรยากาศที่เคยสงบเป็นส่วนตัวก็หายไป เดี๋ยวนี้ถ้าจะไปที่ห้องสมุดมารวย ผมมักแวะไปเวลา 3-4 ทุ่ม เพราะคนน้อยดี อ่านหนังสือสัก 1-2 ชม.ถึงกลับบ้าน

2.ห้องสมุดทหารไทย เซ็นทรัลเวิลด์
ที่นี่ ผมรู้จักจากรายการของ ดร.สุวรรณ วลัยเสถียร เป็นที่ๆท่านแนะนำให้มา ห้องสมุดแห่งนี้ต้องซื้อกองทุนของ บลจ.ทหารไทย จึงจะเข้าได้ เมื่อก่อนเป็นห้องสมุดที่ผมชอบมาก มีน้ำชา-กาแฟ น้ำหวาน ขนม นม เนย ไว้บริการ แต่ช่วงหลังๆด้วยสาเหตุใดไม่ทราบ อาหารว่างที่เคยมีก็เริ่มลดน้อยถอยลงไป ขนมไม่มี น้ำหวานไม่มี ตอนนี้ชาอังกฤษที่ผมชอบก็ไม่มีแล้ว เหลือแต่กาแฟจากเครื่องคั่วอย่างเดียว

ไม่ใช่ว่าอยากกินอะไรมากมาย แต่ "อะไรที่เคยมีแล้วกลับไม่มี" นั่นต่างหาก ที่ทำให้เสียความรู้สึก แต่ก็ยังเป็นห้องสมุดที่ดี มีคุณภาพ น่านั่ง ที่สำคัญ ยังมีหนังสือเกี่ยวกับธุรกิจและการลงทุนดีๆให้อ่านมากมาย มีคอมพิวเตอร์ Mac และห้องประชุมส่วนตัวให้ด้วย ใครสนใจก็ซื้อกองทุนของ TMB เขาสักหน่อย ก็เข้าไปใช้ได้แล้วครับ

3. ห้องสมุดจุฬาฯ
เป็นห้องสมุดที่ผมผูกพัน เพราะสมัยเรียนปริญญาโทต้องเข้าบ่อยมาก แน่นอนว่าเป็นห้องสมุดของมหาวิทยาลัยชั้นนำ ย่อมต้องมีหนังสือแทบทุกประเภท ข้อดีของที่นี่คือปริมาณหนังสือที่มีเยอะมาก เมื่อเทียบกับห้องสมุดมหาวิทยาลัยชั้นนำอื่นๆ

ทว่าด้วยความเป็นราชการ จึงมีบรรยากาศแบบ "อำมาตย์ๆ" บรรณารักษ์ที่นี่มักมีปัญหากับเด็กที่มาใช้บริการเป็นประจำ บางครั้งเด็กทำอะไรไม่ถูกใจหน่อยก็ด่าว่าด้วยถ้อยคำที่รุนแรง แม้จะไม่ใช่คำหยาบ แต่ก็ไม่สุภาพ ไม่ควรเลย

สิ่งเหล่านี้ ผมมองว่าเป็น "Pain in the Ass"* ที่ผู้เข้าใช้ห้องสมุดต้องเจอ ซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่น่าเกิดขึ้นเลย

นอกจากนี้ ห้องสมุดตามสถาบันการศึกษาอื่นๆ ก็มีข้อดีข้อเสียต่างกันไป หอสมุดอาจารย์ปรีดีที่ธรรมศาสตร์ สวยงาม สร้างลงไปใต้ดิน แต่ผมมองว่าหนังสือหนังหาน้อยไปสักหน่อย ห้องสมุดที่เอแบคบางนาที่ผมสอน ใหญ่โตมโหฬาร ยังกับห้องสมุดใน British Museum แต่มีหนังสือค่อนข้างจำกัด เน้นความหรูหราเข้าว่า

โดยสรุปแล้ว ผมมองว่า ห้องสมุดที่ดี ต้องมีปัจจัยดังนี้

1. สะดวกใช้ ไม่มีข้อห้ามจุกจิก
ต้องเดินเข้าง่ายๆ ไม่ยุ่งยาก ไม่ตรวจของมากเกิน มีห้องน้ำห้องท่า มีแซนวิชบาร์ มีขนม มีน้ำขาย ถ้ากลัวคนทำเลอะเทอะก็แยกพื้นที่ไว้ให้เรียบร้อย

ห้องสมุดมหาลัยบางแห่ง ห้ามเอาน้ำเข้า ห้ามเอาอาหารเข้า ห้องน้ำก็ไม่มี เป็นตึกสูง แต่ไม่มีลิฟท์ ไม่มีบันไดเลื่อน ใครอ่านหนังสืออยู่ชั้น 5 เกิดปวดฉี่ ต้องเดินลงมา แล้วปีนกลับขึ้นไปใหม่ เช่นนี้ถือว่าไม่ได้เรื่อง อย่าให้บอกนะว่าที่ไหน อิอิอิ

2. เจ้าหน้าที่มี Service mind
ผู้ให้บริการในห้องสมุด ไม่ว่าทำงานอะไร ตั้งแต่บรรณารักษ์จนถึงแม่บ้าน ต้องมีหัวใจบริการ ผู้คุมกฏนั้นต้องมี ไม่เช่นนั้นคนไม่ดีก็ริดรอนสิทธิคนอื่นได้ แต่ยังไงก็ต้องทำหน้าที่ด้วยหลักคิดว่าเรามีหน้าที่ "ให้บริการ" เขา ไม่ใช่เราเป็น "ผู้มีพระคุณ" ต่อเขา

3. มีหนังสือในปริมาณและคุณภาพที่เหมาะสม
อันนี้ต้องขึ้นอยู่กับงบประมาณ และการจัดซื้อหนังสือของหน่วยงานนั้นๆด้วย

วันนี้เล่าเรื่องเพลินๆ ไม่เครียด ที่มาชวนคุยเรื่องนี้ไม่ใช่อะไร บังเอิญวันนี้มาเขียนบล็อกในห้องสมุดครับ แหะๆ


* สำนวนฝรั่ง แปลตรงตัวว่า "ฝีในรูทวาร" อันหมายถึงความน่ารำคาญ ทำให้เราหงุดหงิด ปรี๊ดแตก

5 comments:

  1. ห้องสมุดที่เอแบคบางนา... มัมชอบนะคะ ( เพราะเป็นที่เดียวที่ไปได้สะดวกที่สุดแล้ว ฮ่าๆๆๆ )
    หนังสือเยอะดี ... มีครั้งนึงแอบเจอนิยาย ภาษาไทย เป็นเล่มต่อที่ กำลังอ่านอยู่ เพิ่งออกได้ไม่กี่วันด้วย รู้สึกตกใจเล็กน้อย นึกว่าที่นี่จะมีแต่ภาษาอังกฤษเสียหมด ... บรรยากาศเงียบสงบดีค่ะ ...

    ----------
    แอบโดน ตรง " ต้องมี Service Mind " นี่แหละค่ะ
    เพราะ เดี๋ยวนี้ ..ถ้าไม่ใช่ องค์กร ห้างร้าน ร้านค้า ชั้นนำ ... เจ้าหน้าที่ พนักงานแต่ละคนนี่... แทบอยากจะปรี๊ดแตกใส่ซะเดี๋ยวนั้นเลยค่ะ

    ReplyDelete
  2. ขอบคุณจ้า น้องมัม ถ้าจารย์จะแอบสารภาพว่าไม่เคยเข้าห้องสมุดที่บางนาเลย จะเชื่อมั้ยเนี่ย 5555+

    เพิ่งรู้นะว่าหนังสือเยอะ เด๋วต้องแวะไปดูหน่อยแร้ว ฮึ่มๆๆ

    ReplyDelete
  3. พี่ค่า มีแบบย่อไหมค่ะ

    ReplyDelete
  4. อยากได้แบบย่ออออออ

    ReplyDelete
  5. อยากได้ภาพการ์ตูนอ่ะ...แบบย่อก็ดี

    ReplyDelete

คิดยังไงกับบทความของผม แบ่งปันกันได้ครับ เสร็จแล้วขอตรวจสอบสักครู่ เพื่อป้องกันพวก Spam แล้วคอมเม้นท์จะปรากฏเร็วที่สุดคร้าบบบ