Friday, July 8, 2011

นิรโทษกรรม "โจโฉ" (๑)


ได้พูดถึง "ความเป็นมนุษย์" ของ "กวนอู" ไปหลายครั้ง วันนี้ขอพูดถึง "โจโฉ" บ้างนะครับ ว่า "ตัวจริง" ของโจโฉ แตกต่างอย่างไรกับเรื่องราวใน "วรรณกรรมสามก๊ก" หวังว่าคงไม่เบื่อกันเสียก่อน

ประเด็นที่จะพูดถึงครั้งนี้ คือวาจาอมตะของโจโฉ ที่เอ่ยออกมาหลังจากพลั้งมือฆ่าครอบครัวของ "ลิแปะเฉีย" เพื่อนพ่อผู้ให้ที่พักพิงระหว่างหนีการตามล่าของตั๋งโต๊ะ และตกกระไดพลอยโจนฆ่าแปะเฉียตามไปอีกคนหนึ่ง เพื่อให้ "ตันก๋ง" นายอำเภอที่ปล่อยตัวเขาออกมาได้เข้าใจถึงความจำเป็นที่ต้องกระทำการเหี้ยมโหดเช่นนั้น

สามก๊ก ฉบับวณิพก แปลคำพูดของโจโฉตอนนี้ว่า "ข้ายอมทรยศคนทั้งโลก แต่ไม่ยอมให้ใครทรยศข้า" ซึ่งเป็นการแปลมาจาก สามก๊ก ฉบับ บรีวิตต์ เทย์เลอร์ ที่ว่า "I'd rather betray the world than let the world betray me" เป็นการแปลแบบคำต่อคำ ถ้อยกระทงความเหมือนกันไม่มีผิดเพี้ยน

ทำให้คนไทยจำภาพของโจโฉในฐานะ "ผู้ไม่ยอมให้โลกทรยศ" ตามปลายปากกาของท่าน "ยาขอบ" ตลอดมา

แต่ !!... เรามาดูกันครับว่า ในวรรณกรรมสามก๊กต้นฉบับจีนว่าไว้เช่นนั้นจริงหรือ ?

ในสามก๊กจีน ระบุคำพูดของโจโฉไว้ดังนี้ครับ "寧教我負天下人,休教天下人負我" [ning jiao wo fu tian xia ren, xiu jiao tian xia ren fu wo / นิ่งเจี้ยวหว่อฟู่เทียนเซี่ยเหญิน ซิวเจี้ยวเทียนเซี่ยเหญินฟู่หว่อ]

ทีนี้ ถามว่ามัน "ตรง" กันหรือไม่ กับ สามก๊ก ฉบับบรีวิตต์ เทย์เลอร์ ผมได้สอบถามและตรวจเช็คจากหลายแหล่งแล้วครับ พบว่าคำว่า "負" [fu หรือ ฟู่] ที่บรีวิตต์ เทย์เลอร์ แปลออกมาเป็นคำว่า "ทรยศ" หรือ "Betray" นั้น ออกจะเกินไปสักหน่อย

คำว่า "負" [fu หรือ ฟู่] ในความหมายของวรรณกรรม น่าจะหมายถึง การ "ทำผิดพลาด" หรืออย่างแรงที่สุดก็คือ "ทำให้เดือดร้อน" ไม่น่าจะรุนแรงถึงขนาด "Betray" นะครับ

นั่นคือเหตุผลว่า ทำไมบทภาพยนตร์ของหนังเกี่ยวกับสามก๊กหลายๆ เรื่อง ถึงไม่ยอมใช้คำว่า "Betray" เหมือนกับของฉบับบรีวิตต์ เทย์เลอร์ เลย ยกตัวอย่างเช่น

1. สามก๊ก "ขุนศึกเลือดมังกร" : แปลออกมาประมาณว่า "I'll rather fail others and let them fail me" ผมจำไม่ได้แน่ชัด อาจจะไม่ตรงตามนี้ทั้งประโยค แต่เขาใช้คำว่า "FAIL" ซึ่งแปลว่า "ทำให้ล้มเหลว" "ทำให้ผิดหวัง" ไม่ได้ใช้คำว่า "BETRAY" ซึ่งแปลว่า "ทรยศ" แต่อย่างใด

2. The Lost Bladesman (หนังเกี่ยวกับ "กวนอู" ตอนหักห้าด่าน เรื่องนี้จะเข้าโรงวันที่ 14 ก.ค. 2554): แปลออกมาว่า "I'll rather do wrong than be wronged." เป็นไทยคือ "ข้ายอมทำผิดต่อผู้อื่น ดีกว่าให้ผู้อื่นทำผิดต่อข้า"

จะเห็นได้ว่าเขาแปลคำว่า "負" [fu หรือ ฟู่] ออกมาเป็นคำว่า "WRONG" ซึ่งแปลว่า "ทำผิด" ซึ่งธรรมดามากๆ ไม่ได้รุนแรงเหมือนกับคำว่า "BETRAY" ของบรีวิตต์ เทย์เลอร์ แต่อย่างใด

ดังนั้น หากจะยึดเอา "วรรณกรรม" เป็นหลัก คำพูดของโจโฉที่ถอดความเป็นไทยได้ใกล้เคียงกับใจความภาษาจีนมากที่สุดน่าจะเป็น

"ข้ายอมทำผิดต่อผู้อื่น ดีกว่าให้ใครมาทำผิดต่อข้า"

หรืออย่าง "แร๊งสสส์" ที่สุดคือ

"ข้ายอมทำให้คนอื่นเดือดร้อน ดีกว่าต้องยอมเดือดร้อนเพราะคนอื่น" ชี้ชัดครับ!!

การแปลของ บรีวิตต์ เทย์เลอร์ นี่แหล่ะ ทำให้คนครึ่งค่อนโลก ซึ่งก็มองโจโฉในแง่ลบอยู่แล้ว เพราะต้นฉบับวรรณกรรมเขาสร้างภาพมาอย่างนั้น ยิ่งมองจอมคนผู้นี้ในแง่ร้ายขึ้นไปอีก เช่นเดียวกับคนไทย ที่ไปเอาคำแปลของยาขอบมาจำไว้ในหัว

ว่าที่จริง สามก๊ก ฉบับ เจ้าพระยาพระคลัง (หน) ที่แปลออกมาว่า "ธรรมดาเกิดมาทุกวันนี้ ย่อมจะรักษาตัวมิให้ผู้อื่นคิดร้ายได้" ยังจะสื่อความหมายได้ใกล้เคียงกว่าเสียอีก

เรื่องราวคำพูดของโจโฉประโยคนี้ยังไม่จบ ในตอนหน้าผมจะมาเล่าว่า แล้วโจโฉ "ตัวจริง" พูดว่าอย่างไร? พูดประโยคนี้ไว้จริงหรือ? รับรองว่าน่าสนใจ และอาจจะทำให้เรามองโจโฉในมุมที่ต่างออกไปครับ

2 comments:

  1. ดีจ้า

    ReplyDelete
  2. มันยังไปไม่ถึงการนิรโทษกรรมเลยน่ะ ไว้ต่อตอน 2 เหรอ

    ReplyDelete

คิดยังไงกับบทความของผม แบ่งปันกันได้ครับ เสร็จแล้วขอตรวจสอบสักครู่ เพื่อป้องกันพวก Spam แล้วคอมเม้นท์จะปรากฏเร็วที่สุดคร้าบบบ